ଲିଙ୍ଗରାଜ ସାହୁ

ପୁରୁଣା ଭୁବନେଶ୍ବର: ଆସନ୍ତା ଏପ୍ରିଲ୍‌ ୬ ତାରିଖ ଶନିବାର ହେଉଛି ଚୈତ୍ରମାସ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଦ୍ବାଦଶୀ ତିଥି। ଏହି ପବିତ୍ର ତିଥିରେ ପଡ଼ୁଛି ବାରୁଣେଶ୍ବର ବୁଡ଼। କିଂବଦନ୍ତୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗନ୍ଧବତୀ ନଦୀ(ଆଜିର ଗଙ୍ଗୁଆ) କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ବାରୁଣେଶ୍ବର ମହାଦେବଙ୍କ ଘାଟରେ ପାଳିତ ହୁଏ ଏହି ବୁଡ଼। ବିଧି, ପରମ୍ପରା ଓ ପ୍ରଥାନୁସାରେ ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ରାଧିପତି ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଲିଙ୍ଗରାଜ, ପ୍ରଭୁ ବାସୁଦେବ, ପ୍ରଭୁ କପିଳନାଥ ବିମାନରେ ଯାଇ ବାରୁଣେଶ୍ବର ମହାଦେବଙ୍କୁ ଭେଟ ହେବା ପରେ ଏହି ବୁଡ଼ ନୀତି ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି ବିଧି ପାଳିତ ହେବା ନିୟମ ରହିଛି। ସେହିଭଳି ନିୟମାନୁସାରେ ୧୨ ବର୍ଷରେ ପାଳିତ ହୁଏ ମହାବାରୁଣେଶ୍ବର ବୁଡ଼। ଚଳିତ ବର୍ଷ ଆସିଛି ଏହି ପବିତ୍ର ତିଥି। ଆସନ୍ତା ୬ ତାରିଖରେ ପାଳିତ ହେବ ମହାବାରୁଣେଶ୍ବର ବୁଡ଼। କିନ୍ତୁ ଏବର୍ଷ ଏହି ବିଧି ପାଳନକୁ ନେଇ ନାନା ସଂଶୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ବିଭିନ୍ନ ସମସ୍ୟା ଥିବାରୁ ଏହି ବିରଳ ବୁଡ଼ ପ୍ରଥା କିଭଳି ପାଳନ ହେବ, ତାହାକୁ ନେଇ ଭକ୍ତ ତଥା ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ଭିତରେ ଉତ୍କଣ୍ଠା ଭରିରହିଛି। ୯ ବର୍ଷ ହେଲା ହାଣ୍ଡିଭଙ୍ଗା ଯାତ ହୋଇପାରିନି, ଆପଟିଆ ସେବାୟତଙ୍କ ସମସ୍ୟା ଭଳି କିଛି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏହି ବୁଡ଼ ନୀତି ପାଳନ ବାଟରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ହେବା ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି।

Advertisment

ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ର କଡ଼ରେ ବହିଯାଉଥିବା ଗନ୍ଧବତୀ ନଦୀ ଏକଦା ଥିଲା ପବିତ୍ର। ଏହା କୂଳରେ ପୂଜା ପାଉଥିବା ବାରୁଣେଶ୍ବର ମହାଦେବଙ୍କ ଘାଟରେ ପାଳିତ ହୋଇଆସୁଛି ବୁଡ଼। ୧୨ ବର୍ଷରେ ପଡ଼ୁଥିବା ମହାବାରୁଶେଶ୍ବର ବୁଡ଼ ବିଧି ଅବସରରେ ପ୍ରଭୁ ଲିଙ୍ଗରାଜ ଓ ବାସୁଦେବ ବିମାନରେ ଯାତ୍ରା କରି ବାଟରେ ପ୍ରଭୁ କପିଳେଶ୍ବରଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହାପରେ ତିନି ଠାକୁରଙ୍କ ବିମାନ ବାରୁଣେଶ୍ବରଙ୍କ ପୀଠରେ ପହଞ୍ଚି ଘାଟ ପିଣ୍ଡିରେ ବିଜେ କରନ୍ତି। ସେଠାରେ ୪ ଠାକୁରଙ୍କ ବୁଡ଼ ନୀତି ସମ୍ପନ୍ନ ହେବା ପରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ବୁଡ଼ ପକାନ୍ତି। ଏହି ବୁଡ଼ରେ କୋଟି ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ ବୋଲି ବିଶ୍ବାସ ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ଆଜି ଚିତ୍ର ବଦଳିଯାଇଛି। ଗନ୍ଧବତୀ ନଦୀ ଗଙ୍ଗୁଆ ନାଳ ପାଲଟିଛି। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ଗଙ୍ଗୁଆ ବି ଏକପ୍ରକାର ଡ୍ରେନ୍‌ରେ ପରିଣତ ହୋଇସାରିଛି। ଯେଉଁ ନଦୀର ଜଳ ଦିନେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପବିତ୍ର ଥିଲା, ତାହା ଆଜି ମଇଳା ଆବର୍ଜନାରେ ଦୁର୍ଗନ୍ଧମୟ ହୋଇଯାଇଛି। ବାରୁଣେଶ୍ବର ଘାଟ ବି ହଜିଗଲାଣି। କିନ୍ତୁ କର୍ପୂର ଉଡ଼ିଗଲେ ବି କପଡ଼ା ପଡ଼ିରହିବା ନ୍ୟାୟରେ ବାରୁଣେଶ୍ବର ବୁଡ଼ ବିଧି ରହିଛି। ସେହିଭଳି ୧୨ ବର୍ଷ ପରେ ପଡ଼ୁଥିବା ମହାବାରୁଣେଶ୍ବର ବୁଡ଼ ପାଇଁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ଭିତରେ ପ୍ରବଳ ଆଗ୍ରହ ରହିଛି।

ମହାବାରୁଣେଶ୍ୱର ବୁଡ଼ ନୀତି ଅନୁସାରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଲିଙ୍ଗରାଜ ଓ ପ୍ରଭୁ କପିଳନାଥ ଏକାଠି ହେବେ। କିନ୍ତୁ ଗତ ୯ ବର୍ଷର ରେକର୍ଡକୁ ଦେଖିଲେ, ଏକାମ୍ରର ଏହି ଦୁଇ ଅଧିପତି ଏକାଠି ହୋଇପାରିନାହାନ୍ତି। ହାଣ୍ଡିଭଙ୍ଗା ଯାତରେ ଏହି ଦୁଇ ଠାକୁରଙ୍କ ମିଳନ ହୋଇଥାଏ। ମାତ୍ର ‌କପିଳନାଥଙ୍କ ସେବାୟତ ବିବାଦ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ସମସ୍ୟା ପାଇଁ ହାଣ୍ଡିଭଙ୍ଗା ଯାତ ବିଧି ବନ୍ଦ ରହିଛି। ୯ ବର୍ଷ ହେଲା ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ଦୁଇ ଆରାଧ୍ୟ ଦେବତା ଏକାଠି ହୋଇପାରିନାହାନ୍ତି। ତେଣୁ ୧୨ ବର୍ଷ ପରେ ପଡ଼ୁଥିବା ମହାବାରୁଣେଶ୍ବର ବୁଡ଼ ବେଳେ ସେମାନେ ପୁଣି ଏକାଠି ହେବାରେ ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ଚଳିତ ବର୍ଷ କପିଳନାଥଙ୍କ ଆପଟିଆ ସେବାୟତମାନଙ୍କ ସମସ୍ୟା ଛିଡ଼ି ନାହିଁ ବୋଲି ସେମାନେ କହିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କୁ ପାଉଣା ନ ମିଳିଲେ ସେମାନେ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିବେ ବୋଲି ଚେତାଇ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଆପଟିଆମାନଙ୍କ କହିବା କଥା ୨୦୨୦ ମସିହାଠାରୁ ସେମାନେ ପାଉଣା ପାଇନାହାନ୍ତି। ପୂର୍ବରୁ ୧୬ଜଣ ଆପଟିଆ ଥିଲେ। ଏବେ ୩୦ ରୁ ୩୫ଜଣ ଆପଟିଆ ରହିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ବର୍ଷକୁ ୮୦ହଜାର ଟଙ୍କା ପାଇଥା’ନ୍ତି। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ୪ ଶନିବାର, ଦୋଳରେ ଫଗୁ ଦଶମୀଠୁ ଚତୁର୍ଦଶୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୫ଦିନ, ଲିଙ୍ଗରାଜଙ୍କ ବିବାହ ଓ ଶୀତଳଷଷ୍ଠୀ ପାଇଁ ୨ ଦିନ, ଚନ୍ଦନ ଯାତ୍ରାରେ ୨୨ ଦିନ ଓ ୧୨ବର୍ଷରେ ଥରେ ପଡ଼ୁଥିବା ବାରୁଣେଶ୍ବର ଯାତ୍ରା ବେଳେ ଗୋଟିଏ ଦିନ ଆପଟିଆମାନେ କପିଳନାଥଙ୍କୁ ବିମାନରେ ନେଇଥା’ନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ପାଉଣା ପାଇଥା’ନ୍ତି। ଆପଟିଆ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରଭାତ କୁମାର ମହାନ୍ତି କୁହନ୍ତି ଯେ ୨୦୨୧ ମସିହାରୁ ସେମାନେ ଟ୍ରଷ୍ଟ ବୋର୍ଡର ମୁଖ୍ୟ ଉପଜିଲ୍ଲାପାଳ, ଅତିରିକ୍ତ ଜିଲ୍ଲାପାଳ, ଜିଲ୍ଲାପାଳ, ଦେବୋତ୍ତର କମିସନରଙ୍କୁ ଗୁହାରି କରିଆସୁଛନ୍ତି। ହେଲେ ସମସ୍ୟା ସେମିତି ରହିଛି। ତେଣୁ ମହାବାରୁଣେଶ୍ବର ବୁଡ଼ ବେଳେ ସେମାନେ ବିମାନରେ ଠାକୁରଙ୍କୁ ନେବା ଚିନ୍ତା କରିବେ। ଏସବୁ ସମସ୍ୟାକୁ ନେଇ ଟ୍ରଷ୍ଟ ବୋର୍ଡ ସଭ୍ୟ ଅବନୀ ପଟ୍ଟନାୟକ କୁହନ୍ତି ଯେ ମନ୍ଦିର ପାଣ୍ଠିରେ ଟଙ୍କା ନ ଥିବାରୁ ପ୍ରଥମେ ଆପଟିଆଙ୍କୁ ୪୦ହଜାର ଟଙ୍କା ଦିଆଯିବ ବୋଲି ଟ୍ରଷ୍ଟ ବୋର୍ଡରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି। ଟ୍ରଷ୍ଟ ବୋର୍ଡରେ ପୁଣି ଆଲୋଚନା କରି ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯିବ।