ଭୁବନେଶ୍ବର: ସୃଜନଶୀଳ ଲେଖାଲେଖି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା। ଲେଖକଟିଏ ଗଳ୍ପ କିମ୍ବା ଉପନ୍ୟାସ ଲେଖିବା ବେଳେ ସେଥିରେ ନିମଗ୍ନ ହୋଇଯାଏ। ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ତରରେ ନରହି ନିଜେ ବିଷୟବସ୍ତୁର ଚରିତ୍ର ପାଲଟି ଯାଏ। ଆମେ ଅସଜଡ଼ା ସମାଜରେ ବସବାସ କରୁଛେ। ଆମର ଆଶା ଓ ଆକାଂକ୍ଷା ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ ବି ଅଛି। ତେଣୁ ଆପାତତଃ ଗଳ୍ପ ବା ଉପନ୍ୟାସ ସଂଘର୍ଷ କଥା କହୁଛି। ସୋମବାର ଆମ ଓଡ଼ିଶା କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପରିସରରେ ‘ସମ୍ବାଦ ସାହିତ୍ୟପକ୍ଷ’ର ଦଶମ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଆଶୀର୍ବଚନ ପ୍ରଦାନ କରି ଏହା କହିଛନ୍ତି ବିଶିଷ୍ଟ ଔପନ୍ୟାସିକ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା।
ବିଶିଷ୍ଟ କଥାକାର ତଥା ‘ସମ୍ବାଦ’ର ପ୍ରଥମ ସମ୍ପାଦକ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତିଙ୍କୁ ଆଜିର ‘ଉପନ୍ୟାସର ଉପପାଦ୍ୟ’ ମଞ୍ଚକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରାଯାଇଥିଲା। ସାରସ୍ବତ ସନ୍ଧ୍ୟାର ପ୍ରଥମ ଅର୍ଘ୍ୟରେ ଦର୍ଶକ ଭେଟିଥିଲେ ଦୁଇ ନବୀନ ଓ ପ୍ରବୀଣ ଲେଖକ ଶକ୍ତି ମହାନ୍ତି ଓ ପ୍ରଫେସର ଶାନ୍ତନୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ। ‘ଆଳାପ’ରେ ଶ୍ରୀ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ରଖି ପ୍ରଫେସର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ କହିଲେ, ଉପନ୍ୟାସ ଚରିତ୍ର ରାସ୍ତାରେ ଚାଲୁଥିବା ଚରିତ୍ର ନୁହନ୍ତି। ଉପନ୍ୟାସରେ ବାସ୍ତବତାକୁ ପରିବେଷଣ କରାଯାଏ ନାହିଁ। ଉପନ୍ୟାସ ହେଉଛି ମଣିଷର ଖବର। ସମାଜର ଖବର ନୁହେଁ। କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ବର୍ଣ୍ଣାଳୀ ହୋତା ନିଜ ଅନୁଭୂତିକୁ ବଖାଣିବା ସହ ‘ଉଠ କଙ୍କାଳ ଛିଡ଼ୁ ଶୃଙ୍ଖଳ’ ଗାଇ ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ଜାତି ପ୍ରେମରେ ଉଦ୍ବୃଦ୍ଧ କରିଥିଲେ। ଲେଖକ ଦେବବ୍ରତ ଦାସଙ୍କ ସଂଚାଳନରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ‘ଆଲୋଚନା’ ଅଧିବେଶନରେ ଅଧ୍ୟାପକ ବିଶ୍ବରଂଜନ କହିଲେ, ଉପନ୍ୟାସ ଲେଖା ଯାଉଛି ବଡ଼ କଥା। ଅଧିକାଂଶ ଲେଖକ ରାଜନୀତିକୁ ନେଇ ଉପନ୍ୟାସ ଲେଖିବାକୁ ସାହସ କରିପାରୁନାହାନ୍ତି। ଏ ଧାରା ବଦଳି ଅଧିକ ରାଜନୈତିକ ଉପନ୍ୟାସ ଲେଖା ହେବା ଉଚିତ। ଲେଖକ ଭୀମ ପୃଷ୍ଟି କହିଲେ, ପ୍ରତି ୨୦ ବର୍ଷରେ ଉପନ୍ୟାସର ଉପପାଦ୍ୟ ବଦଳୁଛି। ଯେଉଁ ଗ୍ରାମ୍ୟ ପରିବେଶରୁ ଉପନ୍ୟାସ ଲେଖା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଏବେ ପୁଣି ସେଠାକୁ ଫେରୁଛନ୍ତି ଲେଖକ। ଲେଖିକା ପ୍ରବୀଣା ମହାନ୍ତି କହିଲେ, ଲେଖକର ଚେତନା ତାର ଲେଖାରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୁଏ। ସମାଜରେ ବିଷ ଛଡ଼ା ଅମୃତ ଅଛି ବାଣ୍ଟିବାକୁ। ତେଣୁ ଲେଖକ ତା’ର ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅନ୍ଧାର ଭିତରେ ଆଲୋକବର୍ତ୍ତିକା ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁ।
ଉପନ୍ୟାସ ମଣିଷର ଖବର, ସମାଜର ଖବର ନୁହେଁ
ବର୍ଣ୍ଣାଳୀ ଗାଇଲେ ଉଠକଙ୍କାଳ ଛିଡ଼ୁ ଶୃଙ୍ଖଳ
ବିମୋହିତ କଲା ‘ଯାଜ୍ଞସେନୀ’ର କ୍ଷୁଦ୍ରାଂଶ
‘ଅଭିଯୁକ୍ତି’ ପର୍ବରେ ଯୋଡ଼ି ହୋଇ ଲେଖକ ଅନିଲ କୁମାର ପାଢ଼ୀ କହିଲେ, ଏବେ ଉପନ୍ୟାସିକା ଲେଖିବାର ସମୟ ଆସିନାହିଁ। ପତ୍ରପତ୍ରିକାମାନେ ୧୦ଟି ଉପନ୍ୟାସିକା ଛାପିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଗୋଟିଏ ଉପନ୍ୟାସ ଛାପନ୍ତୁ। ଲେଖକ ଆଦିତେଶ୍ବର ମିଶ୍ର ଉପନ୍ୟାସ ଲେଖିବାକୁ ଅନେକ ସାଧନା ଓ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ବୋଲି କହିଥିଲେ। ଲେଖିକା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଚାନ୍ଦ କହିଲେ, ଯେଉଁ କାଳଖଣ୍ଡରେ ଲେଖକ ଜିଉଁଛି ତାକୁ ଉପନ୍ୟାସରେ ଫୁଟାଇ ପାରିଲେ ଉପନ୍ୟାସ ପାଠକାଦୃତ ହେବ।
ଆଜି ଆକର୍ଷଣର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଥିଲା ଦେବାନନ୍ଦ ନାୟକ(ସୋନି)ଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ଉପନ୍ୟାସ ଯାଜ୍ଞସେନୀର କ୍ଷୁଦ୍ରାଂଶ। ଶୁବେଦିତ କୁମାର ସାମଲ, ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନ ନାୟକ ଓ ଶୁଭଲକ୍ଷ୍ମୀ ରାଉତରାୟ ପ୍ରମୁଖ କଳାକାରଙ୍କ ଜୀବନ୍ତ ଅଭିନୟ ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ବିମୋହିତ କରିଥିଲା। ‘କନକ ନ୍ୟୁଜ୍’ ସିଇଓ ରତିକାନ୍ତ ଶତପଥୀ କଳାକାରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ। ଏହି ଅବସରରେ ‘ଓଡ଼ିଶା ବୁକ୍ ଷ୍ଟୋର’ର ସ୍ବତ୍ବଧିକାରୀ ବିଜୟ କୁମାର ପାତ୍ର ଏବଂ ‘ଓଡ଼ିଆ ଗବେଷଣା ପରିଷଦ’ର କବି ଗୌରହରି ମହାନ୍ତି ଓ ଅନୁବାଦକ ଅଜୟ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅତିଥିଙ୍କୁ ‘ସମ୍ବାଦ’ ଓ ‘କନକ ନ୍ୟୁଜ୍’ର ସମ୍ପାଦକ ତନୟା ପଟ୍ଟାନାୟକ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ କରିଥିଲେ। ସାହିତ୍ୟିକ କ୍ଷୀରୋଦ ପରିଡ଼ା, ବିପିନ ବିହାରୀ ତ୍ରିପାଠୀ, ଶ୍ରୀନିବାସ ପଣ୍ଡା, ସୁଷମା ଦାସ, ନିରୁପମା ରଥ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ଦାସ ପ୍ରମୁଖ ‘ସମ୍ବାଦ ସାହିତ୍ୟପକ୍ଷ’ ସମ୍ପର୍କରେ ନିଜର ଅନୁଭୂତି ବଖାଣିଥିଲେ। ଆରଜେ ଅନୀଲ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସଂଯୋଜନା କରିଥିବାବେଳେ ପ୍ରଜ୍ଞା ନିବେଦିତା ଧନ୍ୟବାଦ ଦେଇଥିଲେ।