Taliban: ତାଲିବାନ ସମାଜକୁ ଚାରି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କଲା, ଅପରାଧ କଲେ ବି ମୁଲ୍ଲାମାନଙ୍କୁ ମିଳିବନି ଦଣ୍ଡ

କାବୁଲ: ତାଲିବାନ-ଶାସିତ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନୂତନ ‘କ୍ରିମିନାଲ ପ୍ରୋସିଜର କୋଡ୍‌’ ମାନବାଧିକାର ସଂସ୍ଥା ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସନ୍ତୋଷ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ମାନବାଧିକାର ଗୋଷ୍ଠୀ କୁହନ୍ତି, ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଚାରୋଟି ଅସମାନ ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରୁଥିବା ତାଲିବାନ କୋଡ୍ ଗୋଲାମି ବା ଦାସତ୍ୱକୁ ବୈଧ କରୁଛି। ଏହା ମଧ୍ୟ ମୁଲ୍ଲା କିମ୍ବା ଧର୍ମଗୁରୁମାନଙ୍କୁ ଅପରାଧ ପାଇଁ ବିଚାରରୁ ମୁକ୍ତ କରିଥାଏ।

ନୂତନ ତାଲିବାନ କୋଡ୍‌ର ଧାରା ୯ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ସମାଜକୁ ଚାରିଟି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଧାର୍ମିକ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଶୀର୍ଷ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛନ୍ତି। ମାନବାଧିକାର ସଂସ୍ଥା ରାୱାଦାରୀ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ମୁଲ୍ଲାମାନେ (ଧାର୍ମିକ ପଣ୍ଡିତମାନେ) କୌଣସି ଅପରାଧ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ କେବଳ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯିବ, ଯେତେବେଳେ କି ନିମ୍ନରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଉଭୟ ଜେଲ ଓ ଶାରୀରିକ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବେ। ତାଲିବାନ-ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ସମାନ ଅପରାଧ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅପରାଧୀଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀ ଉପରେ ଆଧାର କରି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହେବ। ଏଥିରେ ଆହୁରି କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଜଣେ ପିତା ତାଙ୍କ ୧୦ ବର୍ଷର ପୁଅକୁ ନମାଜରେ ଅବହେଳା କରିବା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇପାରନ୍ତି। ମାଲିକମାନେ ଗୋଲାମ ବା ଦାସମାନଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇପାରିବେ।

ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ସମାନତା, ମାନବିକ ସମ୍ମାନ ଓ ଦାସତ୍ୱ ଉପରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନିଷେଧାଦେଶର ନୀତିକୁ ବିରୋଧ କରେ। ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ପୂର୍ବତନ ଆଟର୍ଣ୍ଣି ଜେନେରାଲ ମହମ୍ମଦ ଫରିଦ ହମିଦି ଏକ୍ସରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଲୋକଙ୍କୁ ନିମ୍ନମାନର ବୋଲି ବ୍ରାଣ୍ଡ କରିବା ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଅପମାନ, ମାନବିକ ସମ୍ମାନ ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ମାନବିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଗୁରୁତର ଉଲ୍ଲଂଘନ।

ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ପୂର୍ବ ପ୍ରଦେଶ ଖୋଷ୍ଟରେ ଜଣେ ୧୩ ବର୍ଷୀୟ ବାଳକ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ୧୩ ଜଣ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସର୍ବସାଧାରଣରେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେବାର ପ୍ରାୟ ଏକ ମାସ ପରେ ଏହି ନୂତନ କୋଡ୍ ଆସିଛି। ତାଲିବାନର ନୂତନ ଦଣ୍ଡବିଧି ସଂହିତା ସମାଜକୁ ଚାରୋଟି ସାମାଜିକ ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରିଛି। ସେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି, ଧାର୍ମିକ ପଣ୍ଡିତ (ଉଲାମା), ଅଭିଜାତ (ଅଶରଫ କିମ୍ବା ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ), ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ଶ୍ରେଣୀ ଓ ନିମ୍ନ ଶ୍ରେଣୀ। ସମାନ ଅପରାଧ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ଅପରାଧର ଗମ୍ଭୀରତା ଅପେକ୍ଷା ଅପରାଧୀଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀ ଉପରେ ଆଧାର କରି ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ। ରାୱାଦାରୀ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଭାବରେ ଉଦ୍ଧୃତ କରିଛନ୍ତି। ଧାର୍ମିକ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଅପରାଧ ପାଇଁ କେବଳ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଏ; ଅଭିଜାତ ବର୍ଗଙ୍କ ପାଇଁ ସମନ ଓ ପରାମର୍ଶ; ମଧ୍ୟବିତ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଜେଲ ଏବଂ ନିମ୍ନ ଶ୍ରେଣୀ ପାଇଁ ଉଭୟ କାରାଦଣ୍ଡ ଓ ଶାରୀରିକ ଦଣ୍ଡ।