NCERT: ଏନ୍‌ସିଇଆର୍‌ଟି ବିବାଦ ମାମଲାରେ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତିଙ୍କ ଶୀର୍ଷ ଉଦ୍ଧୃତି: ‘ଗଭୀର ଅନୁସନ୍ଧାନ ଚାହୁଛୁ, ଦାୟୀ କିଏ ଖୋଜିବାକୁ ପଡ଼ିବ’

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ନ୍ୟାୟପାଳିକାରେ ଦୁର୍ନୀତି ଉପରେ ‘ନ୍ୟାସନାଲ୍ କାଉନସିଲ୍ ଅଫ୍ ଏଜୁକେସନାଲ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଆଣ୍ଡ୍ ଟ୍ରେନିଂ’ (ଏନ୍‌ସିଇଆର୍‌ଟି)ର ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ରେଣୀ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ଏକ ଅଧ୍ୟାୟକୁ ନେଇ ଗୁରୁବାର ସୁପ୍ରିମ୍‌କୋର୍ଟ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏନ୍‌ସିଇଆର୍‌ଟି ଏହାକୁ ଏକ ତ୍ରୁଟି ବୋଲି ସ୍ବୀକାର କରିବା ସହ ଉପଯୁକ୍ତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ପୁସ୍ତକର ଅଧ୍ୟାୟକୁ ସଂଶୋଧନ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ତେବେ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଜଷ୍ଟିସ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ଆଜି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏନ୍‌ସିଇଆର୍‌ଟିର ସରକାରୀ ପ୍ରେସ୍ ବିଜ୍ଞପ୍ତିରେ କୌଣସି କ୍ଷମା ମାଗିବାର ଶବ୍ଦ ନାହିଁ।
ଏହି ମାମଲାରେ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତିଙ୍କ ଶୀର୍ଷ ଉଦ୍ଧୃତି ଏଠାରେ ଅଛି:

 ଆଜି ନ୍ୟାୟପାଳିକାରେ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହେଉଛି। ଏହା ଏକ ଗଭୀର ଷଡ୍‌ଯନ୍ତ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଛି।

 ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ପ୍ରେସ୍ ବିଜ୍ଞପ୍ତିରେ ମୁଁ କୌଣସି କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା ଦେଖୁନାହିଁ।

 ଏହା ଏକ ଅତି ମାପଚୁପ ପଦକ୍ଷେପ।

 ଏହା ପୁସ୍ତକ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି କି ନାହିଁ ତାହା ଜାଣିବା ଆମର ଅନୁଷ୍ଠାନିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ଏହା ଏକ ଗଭୀର ଷଡ୍‌ଯନ୍ତ୍ର ଥିଲା।

 ସେମାନେ ଗୁଳି ଚଳାଇଥିଲେ। ଏହାର ବ୍ୟାପକ ତଦନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଅଧ୍ୟାୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିବା ଅଧିକାରୀମାନେ କେବେ ବି ୟୁଜିସି କିମ୍ବା କୌଣସି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟରେ କାମ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

 ଆମେ ଏକ ଗଭୀର ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବାକୁ ଚାହୁଛୁ। କିଏ ଦାୟୀ ତାହା ଆମକୁ ଖୋଜିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ସେଠାରେ କିଏ ଅଛନ୍ତି ତାହା ଆମେ ଦେଖିବା। ମୁଣ୍ଡ ଗଡ଼ିବା ଜରୁରୀ। ଆମେ ମାମଲା ବନ୍ଦ କରିବୁ ନାହିଁ।

 ବିଷୟବସ୍ତୁର ପ୍ରାଥମିକ ପରୀକ୍ଷଣ ପରେ, ଏହା ଆମକୁ ଜଣାପଡୁଛି ଯେ ଏହା ନ୍ୟାୟପାଳିକାର ଅଧିକାର ଓ ସମ୍ମାନକୁ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସୁଚିନ୍ତିତ ଷଡ୍‌ଯନ୍ତ୍ର। ଯଦି ଏହାକୁ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଭାବରେ ଜାରି ରଖିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ଏହା ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ନ୍ୟାୟପାଳିକାର ଭାବମୂର୍ତ୍ତିକୁ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରିବ।

 ଆମ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣେତାମାନେ ଗଭୀର ସଚେତନ ଥିଲେ ଏବଂ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବାକୁ ଯତ୍ନବାନ ଥିଲେ, ଯାହାଦ୍ବାରା ବିଧାନପାଳିକା, ନ୍ୟାୟପାଳିକା ଓ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ସ୍ୱାୟତ୍ତତା ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହେବେ ଏବଂ ଆମ ଦେଶର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଢାଞ୍ଚାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିପାରିବେ।

 ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ବିରୋଧରେ ଥିବା ଶହ ଶହ ଅଭିଯୋଗକୁ ସୂଚିତ କରେ, ଯେପରି କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇ ନାହିଁ। ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତିଙ୍କ ଭାଷଣରୁ କିଛି ଶବ୍ଦର ଉଦ୍ଧାର ସୂଚିତ କରେ ଯେ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ନିଜେ ସ୍ୱଚ୍ଛତାର ଅଭାବ ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନିକ ଦୁର୍ନୀତିକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିଛି।

 ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ, ଲୋକମାନେ ନ୍ୟାୟପାଳିକାରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରର ଦୁର୍ନୀତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି।

 ପୁସ୍ତକରେ ଯାହା ଲେଖାଯାଇଛି, ତାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅବମାନନା ଓ ବେପରୁଆ। ଆତ୍ମସମୀକ୍ଷା କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ୟୁଜିସି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ବିଷୟବସ୍ତୁକୁ ସମର୍ଥନ କରି ଜବାବ ଲେଖିଥିଲେ।

 ଏହି ପ୍ରକାଶନରେ ଆମ ସମାଜରେ ନ୍ୟାୟପାଳିକାର ଭୂମିକା ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରାଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଢାଞ୍ଚାର ସଂରକ୍ଷଣ ଦିଗରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାହ କରାଯାଇଥିବା ଭୂମିକାକୁ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହା ନ୍ୟାୟପାଳିକାର ଭୂମିକାକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଛି।

୧୦ ବର୍ଷରେ ବିଚାରପତିଙ୍କ ବିରୋଧରେ ୮୬୩୦ ଅଭିଯୋଗ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଏନ୍‌ସିଇଆରଟି ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ‘ନ୍ୟାୟପାଳିକାରେ ଦୁର୍ନୀତି’ ଅଧ୍ୟାୟକୁ ନେଇ ବିବାଦ ଚାଲିଥିବା ବେଳେ   ବିଚାରପତିମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆସୁଥିବା  ଅଭିଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ  ରହିଛି।  ଚଳିତ ଫେବ୍ରୁଆରିରେ ଲୋକସଭାରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୧୬ରୁ ୨୦୨୫ ମଧ୍ୟରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏବଂ ହାଇକୋର୍ଟର ବିଚାରପତିଙ୍କ ବିରୋଧରେ ୮,୬୩୦ଟି ଅଭିଯୋଗ ଦାଖଲ ହୋଇଛି।
ଏହି ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଏପରି ଏକ ସମୟରେ ଆସିଛି ଯେତେବେଳେ ଏନ୍‌ସିଇଆରଟି   ବହିରେ ‘ନ୍ୟାୟପାଳିକାରେ ଦୁର୍ନୀତି’ ସଂପର୍କିତ ଅଧ୍ୟାୟକୁ ନେଇ କୋର୍ଟ  ଘୋର ଆପତ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଏହି ରିପୋର୍ଟ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ, ଗତ ୪ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଅଭିଯୋଗ ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯାହା ନ୍ୟାୟପାଳିକାର ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ବ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି। ତଥ୍ୟ ଉପରେ ଏକ ନଜର କେନ୍ଦ୍ର ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅର୍ଜୁନ ରାମ ମେଘୱାଲ ସଂସଦରେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ୨୦୨୪ରେ  ନ୍ୟାୟପାଳିକା ବିରୋଧରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ୧,୧୭୦ଟି ଅଭିଯୋଗ ଆସିଥିଲା। ମୋଟ ଅଭିଯୋଗର ପ୍ରାୟ ୫୦% କେବଳ ଗତ ଚାରି ବର୍ଷ (୨୦୨୨-୨୦୨୫) ମଧ୍ୟରେ ଦାଖଲ ହୋଇଛି। କରୋନା ମହାମାରୀ ସମୟରେ ଅର୍ଥାତ ୨୦୨୦ରେ ସବୁଠାରୁ କମ୍ (୫୧୮) ଅଭିଯୋଗ ମିଳିଥିଲା।

ସମ୍ପ୍ରତି ଏନ୍‌ସିଇଆର୍‌ଟି ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ‘ନ୍ୟାୟିକ ଦୁର୍ନୀତି’ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବାରୁ କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ଦ୍ୱାରା ପିଲାମାନଙ୍କ ମନରେ ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରତି ଭୁଲ ଧାରଣା ସୃଷ୍ଟି ହେବ। କିନ୍ତୁ ୮,୬୦୦ରୁ ଅଧିକ ଅଭିଯୋଗର ଏହି ତଥ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ମହଲରେ ସରଗରମ ଚର୍ଚ୍ଚା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ସରକାର  ନ୍ୟାୟପାଳିକାରେ ଦୁର୍ନୀତି ଅଭିଯୋଗ  ମାମଲାରେ ସିଧାସଳଖ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ୧୯୯୭ର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଚାରପତିଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆସୁଥିବା ଅଭିଯୋଗର ତଦନ୍ତ କେବଳ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ନିଜେ ହିଁ କରିପାରିବ। ଏହି ୮,୬୩୦ଟି ଅଭିଯୋଗ ମଧ୍ୟରୁ କେତୋଟି ମାମଲାରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ସୂଚନା ସାର୍ବଜନୀନ କରାଯାଇ ନାହିଁ।