୨୦୧୨ ମସିହାର କଥା। ବାବା ସେତେବେଳେ କଂଗ୍ରେସରେ ଥାଆନ୍ତି। ଯଦିଓ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ କଂଗ୍ରେସ କମିଟିର କୌଣସି ପଦପଦବିରେ ସେ ନଥିଲେ, ତଥାପି ଦଳର ସ୍ଥିତି କିପରି ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ ହେବ, ରାଜ୍ୟର ଘରେ ଘରେ ଏକ ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ କିପରି କଂଗ୍ରେସର ବାର୍ତ୍ତା ପହଞ୍ଚି ପାରିବ, ସାଧାରଣ ଜନତା ହାତ ଚିହ୍ନ ସହ କିପରି ଯୋଡ଼ିହେବେ, ଏଥିପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ ଯାତ୍ରା ବୋଲି ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ବିଭିନ୍ନ ଜିଲ୍ଲାରେ ବିଶାଳ ସମାବେଶର ଆୟୋଜନ ହେଉଥିଲା। ବିଶେଷକରି ଯୁବପିଢ଼ି କିପରି ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଦଳରେ ସାମିଲ ହେବେ ସେଥିପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଥିଲା। ଅର୍ଥ, ସମୟ ଓ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସମ୍ବଳ ବାବା ଏଥିପାଇଁ ବିନିଯୋଗ କରିଦେଇଥିଲେ। ବୋଧହୁଏ ତାଙ୍କର ଏତେ ସକ୍ରିୟ ହେବା ତତ୍‌କାଳୀନ କଂଗ୍ରେସର ଉଚ୍ଚପଦସ୍ଥ ନେତାମାନଙ୍କର ହଜମ ହେଲାନାହିଁ। ବାବାଙ୍କୁ ରାତିଦିନ ଏକକରି ପରିଶ୍ରମ କରିବାର ଏକ ଭଲ ପୁରସ୍କାର ସେତେବେଳେ ମିଳିଥିଲା। ୨୦୧୩ରେ ତାଙ୍କୁ ଦଳରୁ ବହିଷ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା।

Advertisment

Monkey Sound: ମାଙ୍କଡଙ୍କ ଭଳି ଶବ୍ଦ କରିପାରିବେ କି? ମିଳିବ ଚାକିରି!

ସେଇ ସମୟର ଏକ ଘଟଣା। ବାବା ଦିନେ ମୋତେ ପାଖକୁ ଡାକି କହିଲେ, ‘‘କାଲି ଯାଇ ଛାତ୍ର କଂଗ୍ରେସ ସଭାପତି ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ନାମାଙ୍କନ ପତ୍ର ଦାଖଲ କରିଦେବୁ।’’  ମୁଁ ହଠାତ୍‌ କିଛି ବୁଝିପାରିଲିନି। ମୁଁ କାହିଁକି ଦାଖଲ କରିବି, ମୋର ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ ବୋଲି କହିବାରୁ ସେ ମୋ କଥାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ନଦେଇ କେବଳ ‘କାଲି ଯାଇ କରିଦେବୁ’ ବୋଲି କହି ପୁଣି କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଗଲେ। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଏତେ ଲୋକ ଥିଲେ ଯେ ସେଠି ତାଙ୍କ ସହ କଥା ହେବା ବା ତର୍କ କରିବାର ପରିବେଶ ନଥିଲା। ମୁଁ ସେଠି କିଛି ନକହି ଚାଲି ଆସିଲି। ମତେ କିନ୍ତୁ ଏ କଥାଟି ଭାରି ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଲାଗିଲା। ବାବା କେବେ କୌଣସି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆମ ଉପରେ ଲଦିଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ। ସେଠୁ ବାହାରିବା ପରେ ମୁଁ ଟିକେ ଏ ବିଷୟରେ ଖୋଳତାଡ଼ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲି। ମୁଁ ଯାହା ଜାଣିଲି, ସେତେବେଳେ କଂଗ୍ରେସର ଛାତ୍ର ସଭାପତି ପଦବି ପାଇଁ ଦୁଇ ଗୋଷ୍ଠୀ ଭିତରେ ଟଣାଓଟରା ଚାଲିଥିଲା। କିଛି ଦଳୀୟ କର୍ମୀ ବାବାଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ, ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଝିଅ ସଭାପତି ପ୍ରାର୍ଥୀ ହୁଅନ୍ତି ତା’ହେଲେ ଆମେ ଜିତିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଓ ଝିଅ ନେତୃତ୍ୱକୁ ଦଳ ଭିତରେ ସମସ୍ତେ ଗ୍ରହଣ କରିନେବେ। ମୁଁ ବୁଝିପାରୁଥିଲି, ସେମାନଙ୍କ କଥା କାଟି ନପାରି ଦଳର ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ, ବିନା ଆଲୋଚନାରେ ବାବା ମତେ ଏପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ହେଲେ କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ କଳିର ସମାଧାନ ପାଇଁ ମୁଁ ବଳି ପଡ଼ିବାକୁ ଆଦୌ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନ ଥିଲି।

ଏ ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ହଠାତ୍‌ ଚାଲି ଆସିଥିଲା। ହେଲେ ମୁଁ ତା’ପୂର୍ବରୁ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି ନାହିଁ ବୋଲି ଦୃଢ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲି। ବାବାଙ୍କ ସହ କଥା ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ବୁଝେଇ କହିବା ପାଇଁ ମୁଁ ଦିନସାରା ଅପେକ୍ଷା କଲି। ହେଲେ ଏତେ ଏତେ ମିଟିଂ, ଏତେ ଲୋକଙ୍କ ଭିଡ଼ରେ ମତେ ସେ ସୁଯୋଗ ଆଉ ମିଳିଲା ନାହିଁ। ସମୟ ବି ହାତରେ ନଥାଏ l ସମୟ ଯେତେ ଯେତେ ଗଡୁଥାଏ, ମତେ ସେତେ ଚିନ୍ତା ମାଡ଼ିପଡୁଥାଏ। ମା’ ପାଖରେ ବହୁତ କାନ୍ଦିଲି। ମା’ ବୁଝିଲା ହେଲେ ବାବାଙ୍କୁ ବୁଝେଇବ କିଏ? ସେ ତ କାହାକଥା ବୁଝିବା ଲୋକ ନୁହଁନ୍ତି! ମୁଁ ଠାକୁରଙ୍କୁ ଏଥିରୁ ମୁକୁଳିବାର ବାଟ ଦେଖେଇବାପାଇଁ ମନେ ମନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥାଏ। ସେତିକି ବେଳକୁ ଯେଉଁ ଛାତ୍ରନେତାମାନଙ୍କୁ ମୋ ନାମାଙ୍କନ ପତ୍ର ଦାଖଲ କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥାଏ, ମତେ ଭେଟିବା ପାଇଁ ସେମାନେ ଘନଘନ ଫୋନ୍‌ କରୁଥାନ୍ତି। ମତେ ଏକଦମ ବିବ୍ରତ ଓ ଅସହାୟବୋଧ ହେଉଥାଏ। ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଘରେ ନାହିଁ ବୋଲି କହି, ଗୀତାମାଉସୀ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲି। ମାଉସୀ ଏସବୁ ବିଷୟରେ ଜାଣିଥିଲା। ମୁଁ କହିଲି, ମୁଁ ଆଉ ଘରକୁ ଯିବିନି। କ’ଣ କରିବା, କ’ଣ କରିବା ଭିତରେ ଗୀତାମାଉସୀ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଲା ଅଜାଙ୍କୁ କହିବା କି? ଅଜାଙ୍କୁ କହିଲେ ଯେ କିଛି ସମାଧାନ ହେବ, ମୁଁ ଏନେଇ ନିଶ୍ଚିତ ହେଇପାରୁ ନଥିଲି। ଜାନକୀବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ ତ କଂ‌ଗ୍ରେସର ବଡ଼ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ବ। ଯଦି ସେ ମତେ କହିବେ କି ବାବା ଯାହା କହୁଛନ୍ତି, ସେଇଟା ଠିକ, ତା’ହେଲେ ତ କଥା ସେଇଠି ଶେଷ l ମୋ ପାଖରେ ଆଉ କିଛି ବାଟ ବି ନଥାଏ l ସେତେବେଳକୁ ଅଜା ଆସାମ ରାଜ୍ୟର ରାଜ୍ୟପାଳ ଥାଆନ୍ତି। ଉପାୟଶୂନ୍ୟ ହୋଇ ଶେଷରେ ଫୋନ୍‌ କରାଗଲା ସିଧା ଆସାମ ରାଜଭବନକୁ। ମୁଁ ଅଜାଙ୍କୁ ସକାଳର ଘଟଣା ବିଷୟରେ ଜଣାଇଲି। ଅଜା ସବୁକଥା ଶୁଣି ମତେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲା ପରି କୌଣସି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ।

Monkey Sound: ମାଙ୍କଡଙ୍କ ଭଳି ଶବ୍ଦ କରିପାରିବେ କି? ମିଳିବ ଚାକିରି!

ସକାଳ ହେଲେ କ’ଣ ହେବ ଭାବି ରାତିସାରା ମତେ ନିଦ ହେଲାନାହିଁ l ମୁଁ ରାତି ଭିତରେ ମନେ ମନେ ନିଷ୍ପତ୍ତି କରିନେଲି, ସକାଳୁ ପଛେ ବାବାଙ୍କ ଗୋଡ଼ ଧରିପକେଇବି, ହେଲେ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ରୁମ୍‌ ବାହାରକୁ ବାହାରିବି ନାହିଁ l ସକାଳ ହେଲା। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା, କ’ଣ ଘଟିବ, ମୁଁ କ’ଣ କରିବି, କ’ଣ ନକରିବି ବୋଲି କେତେ କଥା ମନେ ମନେ ଭାବିଥିଲି। ହେଲେ ସେମିତି କିଛି ଘଟିଲା ନାହିଁ। କେହି ଆସିଲେନି, କେହି ଡାକିଲେନି, ବାବା ସବୁଦିନ ପରି ତାଙ୍କ କାମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ। କ’ଣ ହେଲା? ବୁଝୁ ବୁଝୁ ମା’ କହିଲା, ଅଜା କାଲି ରାତିରେ ଫୋନ୍‌ କରି ବାବାଙ୍କ ସହିତ କଥା ହେଇଛନ୍ତି l ସେ ବାବାଙ୍କୁ କହିଲେ, ‘‘ତାର ଯଦି ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ, ତାକୁ ବାଧ୍ୟ କରନାହିଁ। ତା’ର ଯାହା ଇଚ୍ଛା ହଉଛି ସେ ସେଇଆ କରୁ।’’ ଅଜାଙ୍କୁ ନେଇ ଅନେକ ସ୍ମୃତି ଅଛି। ସେସବୁ ଭିତରେ ଇଏ ଏକ ଅଭୁଲା ସ୍ମୃତି। ସେଦିନ ଛୋଟପିଲା ଭାବି ସେ ମୋ କଥାକୁ ଅଣଦେଖା ନକରି ମୋ ଇଚ୍ଛା, ମୋ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଯେଉଁଭଳି ଢଙ୍ଗରେ ମତେ ସେ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରୁ ଦୂରରେ ରହିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ, ତାହା ମୁଁ କେବେ ଭୁଲିପାରିବି ନାହିଁ।

ତନୟା ପଟ୍ଟନାୟକ
ସଂପାଦକ