ତ୍ରିରଥ ନିର୍ମାଣର ବିଧି ଓ ଅବଧି

ପୂର୍ବରୁ ସୂଚିତ ହୋଇଛି ଯେ ଶ୍ରୀଗୁଣ୍ଡିଚା ଯାତ୍ରାପାଇଁ ଏବେ ଛଅଟି ପରିବର୍ତ୍ତେ ତିନିଟି ରଥ ନିର୍ମାଣ ହେଉଛି। ଏହି ରଥପର୍ବ ଶେଷ ହେବାପରେ ରଥଗୁଡ଼ିକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦିଆଯାଏ। କେବଳ ସାରଥି, ଅଶ୍ୱ, ପାର୍ଶ୍ୱଦେବଦେବୀ, ସଖୀମୂର୍ତ୍ତିି, ପିତଳରେ ତିଆରି କଦଳୀ ଗଛ, ମଗର ଓ ରଥବାଡ଼ ଆଦିକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ…
ଅଧିକ ଖବର ଦେଖନ୍ତୁ...

ରଥ-କାଠ ଚୟନର ବିଜ୍ଞାନ

ବନ-ବିଜ୍ଞାନୀ ମନୋରଞ୍ଜନ ମହାନ୍ତି ‘ରଥକାଠର ବିକଳ୍ପ’ ଶୀର୍ଷକ ଏକ ଲେଖାରେ, ରଥ ନିର୍ମାଣରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା କାଠ ଓ ତାର ବିକଳ୍ପ କାଠର ଏକ ତାଲିକା ଦେଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, (କ) ଫ୍ରେମ୍‌ (ଦଣ୍ଡା, ଫଳି ଇତ୍ୟାଦି) ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଶକ୍ତକାଠ ଦରକାର- କିନ୍ତୁ ତାହା ବେଶି ଓଜନିଆ ହୋଇ…
ଅଧିକ ଖବର ଦେଖନ୍ତୁ...

ରଥ-କାଠର ପରିମାଣ ଓ ପ୍ରକାର

ଶ୍ରୀଗୁଣ୍ଡିଚା ଯାତ୍ରାପାଇଁ ତିନିରଥର ନିର୍ମାଣ ପାରମ୍ପରିକ ରୀତିରେ ହେଉଥିଲେ ହେଁ ଏହା ପଛରେ ତତ୍ତ୍ଵ ଯେପରି ଅଛି, ବିଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ସେପରି ରହିଛି। ରଥର ବିଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗର ନିର୍ମାଣ ନିମନ୍ତେ ରଥକାଠର ଚୟନ ସଂପୂର୍ଣ ଭାବରେ ବିଜ୍ଞାନ ସମର୍ଥିତ। ଏଥିପାଇଁ କେତେ କାଠ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ, ବିଭିନ୍ନ…
ଅଧିକ ଖବର ଦେଖନ୍ତୁ...

ରଥ ଓ ମନ୍ଦିର: ମାନବର ଶରୀର

କେବଳ ତତ୍ତ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ନୁହେଁ, ଗଠନ ରୀତି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମଧ୍ୟ ରଥକୁ ଆମ ଶରୀର ସହିତ ତୁଳନା କରାଯାଇଛି। ‘କଠୋପନିଷଦ’ର ସେହି ତତ୍ତ୍ଵ ବହୁଚର୍ଚ୍ଚିତ, ଯେଉଁଥିରେ ନଚିକେତାଙ୍କୁ ଯମରାଜ କହିଛନ୍ତି- ହେ ନଚିକେତା ! ଶରୀର ହେଉଛି ରଥ। ଆତ୍ମା ରଥୀ। ବୁଦ୍ଧି ସେହି ରଥର ସାରଥି। ମନ ତାହାର ପ୍ରଗ୍ରହ ବା…
ଅଧିକ ଖବର ଦେଖନ୍ତୁ...

ଅପରାଜିତଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ: ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଉତ୍ତର

ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ନେତ୍ରୋତ୍ସବ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀଗୁଣ୍ଡିଚା ଯାତ୍ରାପାଇଁ ଯେଉଁ ତିନିରଥ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥାଏ, ତାହା ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ପଦ୍ଧତିରେ ନିର୍ମିତ ହୁଏ। ପୂର୍ବ ବର୍ଣ୍ଣିିତ ‘ସପ୍ତ ରଥକାର’ ବା ‘ସପ୍ତ ରଥବିନ୍ଧାଣି’ ଏହି ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଆନ୍ତି। ରଥଚିତ୍ର, ରଥାବରଣ ଓ…
ଅଧିକ ଖବର ଦେଖନ୍ତୁ...

ରଥ ନିର୍ମାଣ ତଦାରଖକାରୀ କ’ଣ ଗଜପତି?

ଡକ୍ଟର ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମିଶ୍ରଙ୍କ ‘ଚଉଷଠି ବିନ୍ଧାଣି’ ତାଲିକାର କ୍ରମ-୫୬ ଓ ୫୭ରେ ଯଥାକ୍ରମେ ‘ଗଜପତି’ ଓ ‘ରାଜଗୁରୁ’ଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ଏ ସଂପର୍କରେ କୁହାଯାଇଛି, ଗଜପତି ‘‘ରଥ ଅନୁକୂଳଠାରୁ ନିର୍ମାଣ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଦାରଖ କରନ୍ତି’’ ଏବଂ ରାଜଗୁରୁ ‘‘ଗଜପତିଙ୍କ…
ଅଧିକ ଖବର ଦେଖନ୍ତୁ...

ଓଳମ ଭେଣ୍ଡିଆ ଓ ରଥର ‘ବ୍ରେକ୍‌’

ଡକ୍ଟର ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମିଶ୍ରଙ୍କ ‘ଚଉଷଠି ବିନ୍ଧାଣି’ ବିବରଣୀ କିପରି ସାଂଖ୍ୟିକ ବିଭ୍ରାନ୍ତି ଓ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ୱାତ୍ମକ, ତାହାର କେତୋଟି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ନଦେଲେ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ୱ ଦୂର ହେବନାହିଁ। ତାଙ୍କ ‘ଚଉଷଠି ବିନ୍ଧାଣି’ ତାଲିକାର କ୍ରମ ୫ ଓ ୬ ଯଥାକ୍ରମେ ‘କାଠପଟାଳି ଦଳେଇ’ ଓ ‘ଭେଳା ଦଳେଇ’। ସେବା…
ଅଧିକ ଖବର ଦେଖନ୍ତୁ...

ଓଳମ ଭେଣ୍ଡିଆ ଓ ରଥର ‘ବ୍ରେକ୍‌’

ଡକ୍ଟର ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମିଶ୍ରଙ୍କ ‘ଚଉଷଠି ବିନ୍ଧାଣି’ ବିବରଣୀ କିପରି ସାଂଖ୍ୟିକ ବିଭ୍ରାନ୍ତି ଓ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ୱାତ୍ମକ, ତାହାର କେତୋଟି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ନଦେଲେ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ୱ ଦୂର ହେବନାହିଁ। ତାଙ୍କ ‘ଚଉଷଠି ବିନ୍ଧାଣି’ ତାଲିକାର କ୍ରମ ୫ ଓ ୬ ଯଥାକ୍ରମେ ‘କାଠପଟାଳି ଦଳେଇ’ ଓ ‘ଭେଳା ଦଳେଇ’। ସେବା…
ଅଧିକ ଖବର ଦେଖନ୍ତୁ...

୬୪ ବିନ୍ଧାଣି- ଏକ ସାଂଖ୍ୟିକ ବିଭ୍ରାନ୍ତି

ଡକ୍ଟର ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମିଶ୍ର ତାଙ୍କ ‘ରଥ ନିର୍ମାଣରେ ‘ଚଉଷଠି’ ବିନ୍ଧାଣି’ ସୂଚୀରେ ବାକି ୩୨ (୩୩-୬୪) ବିନ୍ଧାଣିଙ୍କ ବିବରଣୀ ଏହିପରି ଦେଇଛନ୍ତିି। ୩୩. କୋଠସୁଆଁସିଆ- ଅସ୍ଥାୟୀ ରଥଶାଳାରେ ଚାରମାଳ ବାନ୍ଧିବା ସହ ଚାନ୍ଦୁଆ ବାନ୍ଧିବା କାମ କରନ୍ତି। ୩୪. ଓଝା ନାୟକ- ଚକାବଳା, ରଥ ପାଇଁ…
ଅଧିକ ଖବର ଦେଖନ୍ତୁ...